31 januari 2015

Bart van Urk: niet voorspeld door ‘deskundigen’

We weten natuurlijk dat economen vaak, zo niet altijd, fout voorspellen (hangt af van de toegestane foutenmarge). Ook meteorologen zitten er nogal eens naast met hun weersvoorspelling. Excuses worden zelden gemaakt. Integendeel, men doet alsof de foute voorspelling er gewoon niet geweest is. Onze weermannen en weervrouwen, bijvoorbeeld, ‘verklaren’ gewoon het weer van de afgelopen 24 uur en zeggen er dan niet bij dat ze 24 uur geleden iets heel anders hadden voorspeld. Economen, mutatis mutandis, idem dito. Nu stond er vandaag in De Volkskrant een stuk over de ‘voorspellingen’ van misdaadverslaggevers van de mogelijke moordenaar van oud-minister Els Borst. Gerlof Leistra, misdaadverslaggever bij Elsevier, had betoogd dat de dader gezocht moest worden onder “keiharde roofovervallers (…) uit het voormalig Oostblok.” Peter R. de Vries, dé nationale misdaadjournalist beweerde voor de verrekijk dat hij een tip had gekregen dat de dader in een psychiatrische inrichting rondom Bilthoven gezocht moest worden. Allebei de ‘voorspellingen’ volledig mis, weten we nu met the benefit of hindsight. Excuses van beide heren? Nauwelijks zegt de schrijver van het stuk (Jean-Pierre Geelen). Leistra maakte geen excuses in zijn blad, maar twitterde dat hij geen gelijk had gehad. De Vries beweerde zelfs voor de verrekijk dat hij enigszins gelijk had gehad (aldus Geelen), omdat de moordenaar van Els Borst immers een psychisch verwarde man was. Inderdaad, wij weten nu dat de moordenaar Bart van Urk was en dat hij schizofreen is. Als De Vries zelf een digitaal archief van de misdaad in Nederland zou bijhouden, had hij hem misschien eerder in het vizier gehad. Maar zo ver gaat de deskundigheid van misdaadverslaggevers in Nederland kennelijk niet dat ze voorspellingen doen op basis van een zo volledig mogelijke kennis van de feiten. Dat doen meteorologen en economen meestal beter.

30 januari 2015

Bart van Urk: rechter geloofde niet in ‘wij-zijn-ons-brein’ theorie

Voor mensen die de stelling ‘Wij-zijn-ons-brein’ aanhangen (Dick Swaab, Esther van Fenema en vele anderen) zijn dit gouden dagen. Volgens deze stelling is veel van ons gedrag al jong vastgelegd in onze hersenen. Zo beweerde Esther van Fenema dat Anders Breivik door zijn brein niets anders kon doen dan een massamoord plegen. Had ze het maar vooraf geweten. De hersenen van een individu geven meestal zo weinig informatie prijs dat het gedrag van die persoon onvoorspelbaar blijft. Tenzij die hersenen door een duidelijke aandoening zijn aangetast. Dat blijkt bij Bart van Urk het geval: hij is schizofreen. Hij werd in 2012 berecht voor verboden wapenbezit, waarbij een psychiatrisch rapport meespeelde waarin werd geconstateerd dat de man “mogelijk ernstige persoonlijkheidsproblemen” had. De rechtbank eiste dat hij zich zou laten behandelen, maar dat weigerde Bart van Urk. Toch bleef hij op vrije voeten, tot 12 januari dit jaar. Die dag meldt hij zich bij de politie die hem vastzet op verdenking van moord op zijn zus. Op basis van DNA-materiaal wordt hij inmiddels ook verdacht van de moord op Els Borst in februari 2014. Het blijkt nu dat hij kort na de moord op Els Borst vuurwerk had afgestoken voor een politiebureau in Amersfoort. De burgemeester van Amersfoort liet hem toen opnemen en een rechter moest vervolgens beslissen of hij nog steeds een gevaar vormde. Die rechter liet Van Urk vrij, waardoor Van Urk de moord op zijn zus kon plegen. Deze rechter moet zich gaan afvragen waarom hij het psychiatrisch rapport over Van Urk niet geloofde (aannemende dat hij/zij hier gebruik van maakte wat we toch mogen hopen). Was er eindelijk eens een duidelijke wij-zijn-ons-brein aanwijzing, maakte een rechter er geen gebruik van. 

28 januari 2015

Felicia Anna: “Fuck off”

In Nederland is in 2000 het bordeelverbod opgeheven. Daar tegenover zijn er regels gekomen. Zo mag het exploiteren van een (raam)bordeel alleen nog maar met een vergunning die door gemeenten wordt uitgegeven. De wetgever hoopte met deze legalisering annex regulering dat de positie van prostituees zou verbeteren. Missie geslaagd? Er is heel veel twijfel. Het is nog steeds een koud kunstje voor exploitanten om prostituees uit te buiten; pooiers kunnen hun gang gaan. Uitbuiting en dwang zijn moeilijk vast te stellen. Zelfs in de zaak van het 16-meisje dat in een Valkenburgs hotel door 80 mannen werd misbruikt, kwam de advocaat van de verdachte nog met het argument dat het de vrije keuze van het meisje zelf was. Uiteraard zijn er ook prostituees die geheel vrijwillig, zonder een pooier, met plezier hun werk doen en ook nog eens niet uitgebuit worden door een seksexploitant. Felicia Anna zei afgelopen weekend in De Volkskrant dat zij zo iemand is. Zij vindt juist dat er te veel gereguleerd wordt en dat zij toch te weinig rechten heeft. Zou kunnen, maar mijn voorstel om de prostitutie te nationaliseren (overigens, niets nieuws, Amsterdam heeft het ook eens overwogen) lost ook haar probleem op. Prostituees mogen voortaan in overheidsbordelen hun beroep uitoefenen (maar nergens anders), een pooier hebben ze daar niet bij nodig. Onkreukbare overheidsdienaren (m/v) zorgen voor de bescherming tegen lastige of agressieve klanten. De overheid zorgt ook voor financiering (kredieten en hypotheken) en wordt daarmee de grootste, maar tegelijk ook de enige legale pooier van Nederland. Het grootste verschil met een groot deel van de huidige pooiers is dat de overheid als pooier haar ‘hoeren’ ook echt beschermt. Kortom. Felicia Anna hoeft van mij absoluut niet op te rotten (“fuck off”), zoals ze mij dat wel toewenst.

27 januari 2015

Robert Went: is geluk nog heel gewoon?

Gerard Cox zong over hoe ongecompliceerd geluk kon zijn in de jaren 50: we waren arm, maar er was gezelligheid, we gingen met een kruik naar bed, het ganzenbordspel nog op tafel. Geluk was toen nog heel gewoon, maar we wilden vooral welvaart. De overheid dacht de economie te kunnen sturen naar een zo hoog mogelijke welvaart. De welvaart steeg wel, ongekend snel zelfs, maar dat de overheid daar een grote bijdrage aan geleverd heeft, wordt nu door velen betwijfeld. Als de overheid dan niet onze welvaart kan maximaliseren, zou ze ons dan een handje kunnen helpen gelukkig te worden? Daar schreven Robert Went en Hella Hueck een lang en mooi stuk over in hun serie ‘de economie van overmorgen’. Uit hun overzicht blijkt dat de overheid zich allang niet meer beperkt tot het meten van de welvaart. Legio ambtenaren en wetenschappers, waaronder economen van aanzien zoals Richard Layard en Bruno Frey, proberen ons geluk te meten. Vaak gaat dat door ons eenvoudigweg te vragen hoe gelukkig we zijn op een schaal van 1 tot en met 10. Geeft dat enig inzicht in ons nationale geluk? Frey is daar in het aangehaalde artikel optimistisch over. Zoals we zagen zijn er echter ook veel economen sceptisch over de mogelijkheid nationaal geluk te meten. De reden is dat we de intensiteit van onze gevoelens niet kunnen vergelijken. Als ik mijn geluk op een 7 schat en Robert Went ook, kunnen onze 7s toch op totaal verschillende ‘hoeveelheden’ geluk slaan. Alleen, we kunnen dat niet weten, omdat we niet in elkaars geest kunnen kruipen. Toch wordt door de gelukswetenschappers getallen waarvan we niet weten wat ze voorstellen bij elkaar opgeteld. Dan toch maar liever de 42 ‘geluksindicatoren’ die de Britten verzamelen. 

26 januari 2015

Felicia Anna: Prostitutie is normaal

Felicia Anna beweert een Roemeense prostituee te zijn en misschien is het waar, want zij werd afgelopen weekend geïnterviewd in De Volkskrant. Zij heeft een blog waarin ze voornamelijk van leer trekt tegen mensen die beweren dat de meerderheid van de prostituees tegen hun zin aan sekswerk doen. Zij blijkt alle onderzoeken die er op dit gebied zijn te kennen en zegt dat als je goed naar die studies kijkt je moet concluderen dat hooguit een kleine minderheid van de prostituees gedwongen wordt. Zij verzet zich daarom ook tegen het beeld dat ‘Jojanneke in de prostitutie’ opwerpt, namelijk dat het er op lijkt dat op alle straathoeken en alle hoeken van het internet pooiers staan die graag bereid zijn voor hun eigen gewin en lust jonge vrouwen de prostitutie in te duwen, waar die vrouwen dan vervolgens nooit meer uitkomen. Felicia Anna verzet zich bijgevolg ook tegen het pooierverbod dat Gert-Jan Segers heeft voorgesteld. De meeste pooiers doen immers helemaal niets strafbaars, aldus Felicia Anna. Een pooierverbod, zo is haar conclusie, is een verkapt prostitutieverbod, terwijl ze zoals ze in de krant zegt goed verdient als zelfstandig ondernemer. Wat wil ze dan wel? Ze wil dat de prostitutie nu eens niet halfslachtig gelegaliseerd wordt, maar dat prostituees dezelfde rechten krijgen als andere beroepsgroepen. Dus, gewoon een huis kunnen huren, een hypotheek en krediet kunnen krijgen. Probleempje! De maatschappij beschouwt prostitutie niet als een ‘normaal’ beroep en de meeste mensen, inclusief schrijver dezes, willen ook geen prostitutie naast hun deur. Dus, het pleidooi van Felicia Anna om de overheid discriminatie van sekswerkers te laten verbieden, gaat niet werken. Dat is ook weer half werk. De overheid zou de hele seksindustrie moeten overnemen en strikt reguleren. 

22 januari 2015

Peter Nijkamp: “Ik ben een God in het diepst van mijn gedachten”

De immer alerte Frank van Kolfschooten wist beslag te leggen op een persbericht van de Vrije Universiteit waarin melding wordt gemaakt van een eredoctoraat voor de ons welbekende PeterNijkamp. Het is een juichend persbericht waarin Nijkamp als een van de grootste economen op aarde wordt omschreven. Wij weten natuurlijk wel beter; heel veel mensen weten wel beter: Peter Nijkamp is geen grootheid, zijn wetenschappelijk werk (als we het zo mogen noemen) is een samenraapsel van ‘wishful thinking’ en politieke correctheid (over de effecten van immigratie, het succes van allochtone ondernemers, en zo meer). Zijn werk valt vooral op omdat het zo omvangrijk is, maar, uiteraard, als we nul tot in het oneindige bij nul optellen hebben we aan het eind (dat wil zeggen aan het eind van de carrière van Nijkamp) nog steeds nul. Oneindig maal optellen, dat schijnt de commissie Zwemmer momenteel ook te doen. Die commissie begon een jaar geleden met het doorlichten van het werk van Nijkamp, maar er komt kennelijk maar geen licht in de zaak. Misschien dat de commissie de rapportage net zo lang uitstelt tot iedereen vergeten is wat er ook al weer met het werk van Nijkamp aan de hand was. Nijkamp zelf neemt daar alvast een voorschot op, want zoals Frank van Kolfschooten te horen kreeg van de voorlichter van de VU, het persbericht was geschreven door Nijkamp zelf. Peter Nijkamp blijkt zo’n behoefte te hebben aan loftuitingen dat hij ze dan maar zelf schrijft als hier te lande niemand van zijn collega’s daar nog toe bereid is. Met de dichter is hij “een God in het diepst van zijn gedachten,” maar net als de dichter is hij niet in staat die gedachten voor zich te houden.

21 januari 2015

Gert-Jan Segers (CU): verbiedt pooiers

Illegale activiteiten zijn per definitie moeilijk waar te nemen. Dus, hoeveel vrouwen er gedwongen worden in de prostitutie te werken door pooiers, is onbekend. Volgens het TV-programma ‘Jojanneke in de prostitutie’ moeten het er vele duizenden zijn. Op internet worden er per dag alleen al duizenden vrouwen aangeboden, velen daarvan waarschijnlijk gedwongen door pooiers. Die pooiers bieden zich zelfs gewoon op internet aan: ‘Pooier zoekt slet’. Kamerlid Gert-Jan Segers van de Christen Unie (CU) wil, mede daarom, een verbod op pooiers. Gaat dit werken? Volgens Segers zijn pooiers vaak mensenhandelaren, maar ontbreekt meestal het bewijs om er een zaak van te maken. Door pooierschap te verbieden heeft justitie altijd een zaak zodra ze een pooier in de kraag heeft gevat. Alleen is er dan een nieuw probleem: hoe bewijs je dat iemand een pooier is? De pooiers die zichzelf adverteren op internet zullen dat uiteraard niet meer doen als pooierschap illegaal is. Soms bestaat er een liefdesrelatie tussen een pooier en zijn prostituee. De vraag is dus: als een prostituee een vriend of een echtgenoot heeft, is die vriend of echtgenoot dan een pooier? Soms wel en soms niet. Het zal dus lastig te bewijzen zijn of iemand ‘echt’ een pooier is. Met andere woorden, de wet van Segers kan makkelijk ontweken worden door te ‘doen alsof’ er een liefdesrelatie is. De wet van Segers verlegt het probleem. Volgens de huidige wet moet justitie bewijzen dat een pooier een vrouw gedwongen heeft in de prostitutie te gaan, volgens de Segers-wet moet justitie bewijzen dat iemand een pooier is. Is er dan een beter idee? Ik zou voorstellen dat de hele seksindustrie genationaliseerd wordt. Alles wat dan niet in handen van de overheid is, inclusief de seksadvertenties op internet, is dan illegaal.

19 januari 2015

Thomas Piketty (‘Capital’): houdt van Lorenz, niet van Gini (correctie)

Had ik net beweerd dat ongelijkheid en Thomas Piketty uit de mode zijn, staat er op de voorpagina van de Volkskrant paginagroot: “vermogenskloof groeit snel” en onze eigen Mr. Inequality, Robert Went, twittert over diverse grootheden die ongelijkheid weer op de agenda zetten, maar misschien is het thema ondanks Charlie Hebdo wel helemaal niet weg geweest. Over Gini vs. Lorenz gaan we het ook nog hebben, maar eerst maar even het bericht in de Volkskrant. Want waarom Gini of Lorenz of allebei een probleem is/zijn bij het meten van ongelijkheid, blijkt al enigszins uit de berichtgeving van de krant. Het blijkt namelijk dat niet de rijken rijker zijn geworden, maar “de gewone huishoudens werden flink armer (…) door dalende huizenprijzen en stijgende hypotheekschulden.” De krant spreekt over ‘gewone huishoudens’, niet over arme huishoudens. Ik ken geen enkel arm huishouden dat een eigen huis heeft of een hypotheek. De ‘gewone’ huishoudens kunnen dus niet zo heel erg arm zijn (maar ook niet zo erg rijk). Moeten wij dan compassie hebben met een groep niet arme huishoudens die zich vrijwillig in een slechte investering hebben gestort (daartoe natuurlijk aangemoedigd door op winst beluste banken)? Er was nog iets vreemds aan de hand. Mijn Leidse vrienden, Koen Caminada en Kees Goudzwaard, hebben uitgerekend (en de krant meldt dit) dat de vermogensongelijkheid veel kleiner zou zijn als pensioenvermogens worden meegeteld. Van de aanvullende pensioenregelingen in Nederland is bekend dat deze herverdelen van lage naar hoge inkomens. Als we dus pensioenregelingen gaan meetellen wordt de vermogensongelijkheid minder, maar gaan door de perverse (van arm naar rijk) herverdeling de lage inkomens er (in pensioenvermogen) toch op achteruit. Soms begrijp ik niets van mijn eigen vakgebied.

18 januari 2015

Thomas Piketty (‘Capital’): houdt van Lorenz, niet van Gini

Het is nog niet zo lang geleden dat iedereen het over ongelijkheid en herverdeling leek te hebben. Thomas Piketty, een Frans econoom die een ‘kapitaal’ boek over vermogensongelijkheid had geschreven werd als een held in Nederland begroet. Zelfs VVD-ers probeerden een glimp van hem op te vangen. Ongelijkheid was opeens sexy. We zijn een aantal maanden verder; het stof der ongelijkheid lijkt te zijn neergedaald, niemand heeft het er nog over.  Nu onze Europese Jihadi’s ons verlichte geesten met hun automatische geweren schrik proberen aan te jagen, is het onderwerp herverdeling vervangen door het onderwerp bestrijding radicale islam. Waarom zouden we ons nog zorgen maken over herverdelen als we meegezogen dreigen te worden in een Middeleeuwse kruistocht? Helemaal waar, maar wist u dat de methode die Piketty in zijn boek gebruikt om vermogensongelijkheid te meten min of meer ontleend is aan de zogeheten Lorenz curve. Deze curve is ontwikkeld door Max Lorenz (zie foto) in 1905 toen hij nog geen 30 jaar oud was. Het artikel waarin hij zijn ontdekking beschrijft, schijnt zijn enige wetenschappelijke publicatie te zijn. Maar wat voor een publicatie! Tegenwoordig zou je aan een universiteit met een artikel dat zo vaak gebruikt en geciteerd is, helemaal niets meer hoeven doen. Lorenz schijnt zijn hele leven buiten de academie gewerkt te hebben. Enfin, Piketty gebruikt dus de uitvinding van Lorenz, maar niet het gebruik dat Corrado Gini van de Lorenz curve maakte. Dat vindt Piketty maar niets, zoals we gezien hebben. Waarom niet? Dat leggen we uit, maar laten we eerst eens naar de Lorenz curve kijken. 

15 januari 2015

Jos van Rey (VVD): eindelijk gedaagd

Jos van Rey kwam eind 2011 in het nieuws door krantenberichten dat hij, als VVD-wethouder verantwoordelijk voor grondpolitiek in Roermond, meebesliste over kwesties die de belangen van een bevriende projectontwikkelaar Piet van Pol raakten. Een commissie, bestaande uit Winnie Sorgdrager en Paul Frissen, mocht onderzoeken of dit waar was. Ze schreven een typisch juristenrapport: honderden mitsen en maren, maar wie goed las, wist dat er sprake was van belangenverstrengeling verbonden met de vriendschap tussen Van Rey en Van Pol. Dat rapport (als je de mitsen en de maren eruit zou halen) zou voldoende moeten zijn geweest om Van Rey voor het gerecht te dagen. Maar niet iedereen was kennelijk in staat dit rapport goed te lezen, zoals bijvoorbeeld de hooggeleerde Meinder Fennema, of  de VVD-prominent Robin van Linschoten. Maar ook het college van B&W van Roermond, met toen nog Van Rey in de gelederen had last van leesblindheid. Zij schreven juichend: “Er is geen sprake van feitelijke belangenverstrengeling tussen wethouder J. van Rey en projectontwikkelaar P. van Pol. De bewering (…) dat wethouder Van Rey zich (…) schuldig heeft gemaakt aan regelrechte belangenverstrengeling met projectontwikkelaar Van Pol is niet gestoeld op feiten, zo valt op te maken uit het onderzoek.” Het Openbaar Ministerie liet het er echter niet bij zitten en deed huiszoeking bij Van Rey. Van Rey zelve voelde zich de onschuld zelve en vond dat hij door het OM inhumaan was behandeld. Nu wordt Van Rey eindelijk voor de rechter gedaagd en de krant schreeuwt dat de corruptiezaak nog groter lijkt. Hoezo groter? Na het verschijnen van het rapport van Sorgdrager/Frissen had Van Rey zich direct uit het openbare leven moeten terugtrekken. Nu heeft hij de lokale politiek in Limburg besmet met het virus van corruptie en maffiapraktijken. 

14 januari 2015

Anja Meulenbelt (ex-SP): “De elektriciteit valt uit in Gaza”

Tot voor kort werd Dries van Agt geen strobreed in de weg gelegd bij zijn voortdurende tocht langs universiteiten waarin hij jonge mensen met halve waarheden mocht overtuigen dat zonder een boycot van Israël vrede in het Midden Oosten onmogelijk was. Politieke correctheid was voor de academie kennelijk belangrijker dan historische objectiviteit. Maar kijk, het klimaat is veranderd, mijn eigen Alma Mater, de VU staat het opeens niet toe dat zo’n discussie (VU Israël-vrij”) binnen haar eigen muren wordt gevoerd. Dus moest deze discussie elders worden gevoerd. De Volkskrant deed daar (misschien onbedoeld) kolderiek verslag van. Uiteraard was Anja Meulenbelt er bij. Het is bekend dat zij een blinde vlek heeft voor misstanden in Gaza zoals daar zijn: vrouwenrechten, mensenrechten, raketaanvallen op burgers, enzovoorts. De krant meldt over de discussie dat die er nauwelijks was. De eerste vraag uit het publiek was: “Waarom spreekt u van genocide op de Palestijnen, terwijl er steeds meer bijeenkomen.” Een suggestieve vraag, maar wel gedurfd in het (naar ik aanneem) fanatieke gezelschap. Maar, daar volstrekt zich een nieuw wonder: Anja Meulenbelt antwoordt! Ze zei: “Er zijn 1,8 miljoen Palestijnen. Wat denkt u dat die doen als de elektriciteit weer eens uitvalt.” De suggestie van de anonieme vragensteller is onmiskenbaar waar. De Gaza-strook lijdt aan een gevaarlijke vorm van overbevolking. Zelfs de vluchtelingenorganisatie UNRWA waarschuwde: “elementaire voorzieningen, zoals elektriciteit (…) kunnen geen gelijke tred houden met de groei van de bevolking.” Hamas doet niets aan die overbevolking, zoals bekend. Inderdaad, door het (telkens) uitvallen van de elektriciteit wordt de overbevolking alleen maar gestimuleerd, waardoor de elektriciteit nog meer uitvalt, enzovoorts. Als dat zo doorgaat is de Gaza-strook binnen korte tijd een groot menselijk schild voor de raketinstallaties van Hamas. 

13 januari 2015

Sylvester Eijffinger: verval van de economie

Het is na Charlie Hebdo moeilijk om het weer over economie te hebben en zeker over het verval van de economie als wetenschap, dat door Sylvester Eijffinger was aangekaart. Hij mopperde dat de ‘interpersonele nutsvergelijking’ uit de economische wetenschap is verdwenen en daarmee ook de bestudering van maatschappelijke problemen door economen. Nee hoor, zeiden wij, lees Thomas Piketty maar eens. Bovendien, hele generaties (theoretische) economen hebben tijdschriften vol geschreven over de ‘interpersonele nutsvergelijking’. Als ik het resultaat van al deze intellectuele vlijt als relatieve leek mag samenvatten, dan is het dat zo’n vergelijking nog steeds problematisch is, maar als de nood aan de man komt, verzinnen we een list (voor de kenners: we nemen bijvoorbeeld aan dat het nut kardinaal vergelijkbaar is). Economen als Piketty of, hier in Nederland, Wiemer Salverda, hebben zich bezig gehouden met wat op het eerste gezicht een veel praktischer toepassing lijkt, namelijk het meten van inkomens- of vermogensongelijkheid. Meten is nog niet oordelen, dus dit lijkt een objectieve exercitie. Met name Pikettty heeft er een kunst van gemaakt om grootse datasets te verzamelen om die dan in zijn monumentale boek ‘Capital’ breed en, zo lijkt het, overtuigend uit te stallen. De ‘interpersonele nutsvergelijking’ van Piketty is niet gebaseerd op theoretische scherpslijperij; Piketty heeft ‘gewoon’ zijn voorkeur over de gewenste verdeling, hoewel hij in zijn publieke optreden duidelijk laat merken dat de lezer ook zelf mag oordelen. Zonder al te veel interpersonele nutsvergelijking lijkt Piketty er toch in te slagen een maatschappelijk probleem aan te snijden. Is hij dan wel in staat het ‘optimale maatschappelijke geluk’ te berekenen? Nou nee, natuurlijk niet, jammer maar helaas, ook zijn analyse wordt  door het probleem van de interpersonele nutsvergelijking verduisterd. Lees desgewenst verder op mijn economieblog.

10 januari 2015

Piet Hein Donner (onderkoning): n’est pas Charlie Hebdo

Dit weekend eindelijk eens een Vonk-bijlage bij mijn zaterdagkrant die niet volstaat met onzinnige beweringen. Het is geheel gewijd aan, hoe kan het anders, het uitmoorden van de vrijwel voltallige redactie van Charlie Hebdo door moslimextremisten. Er was ook een bijdrage van Flemming Rose, de buitenlandredacteur van Jyllands-Posten, het blad dat de beroemde cartoon over de profeet Mohammed met een bom in zijn tulband publiceerde. Zijn artikel kan samengevat worden met de stelling dat vrijheid van meningsuiting het recht betekent om de draak te blijven steken met álle godsdiensten: “Wat voor beschaving zijn we als we afstand doen van ons recht om woorden en illustraties te publiceren die door sommigen als beledigend kunnen worden ervaren.” Pikant in het stuk was de verwijzing naar onze huidige onderkoning en voormalige minister van justitie, Piet Hein Donner. Rose haalde nog eens op dat Donner (zijn naam noemde hij niet) na de moord op Van Gogh door de moslimextremist Mohammed Buyeri had verklaard dat de wet op de smalende godslastering actiever zou worden toegepast. Volgens Donner moet je geen kritiek hebben op mensen die denken dat ze de waarheid in pacht hebben. Vrij recent nog kwam Donner in het nieuws door de bewering dat je moslims niet mocht vragen afstand te nemen van het moslimfundamentalisme: dat zou de indruk kunnen wekken dat moslims bij voorbaat al schuldig zijn aan geweld. Er zijn nu, gelukkig, heel wat moslims die er wel afstand van nemen. Hoeft niet van Donner. We zien hem in gedachten samen met onze vriend Maiwand-al-Afghani het bordje “Je ne suis pas Charlie” omhoog tillen. 

09 januari 2015

Charlie Hebdo: dood door Islam

Na de moord op journalisten van Charlie Hebdo regende het moslims en moslimorganisaties die beweerden dat die moord niets met de islam te maken had. Ayaan Hirsi Ali claimt al tijden (zie The Daily Beast en eerder The Wall Street Journal) dat terroristen als die in Parijs zich wel degelijk beroepen op teksten uit de Koran. Niet zo moeilijk, want de Koran staat vol met teksten die geweld verheerlijken. Zo mag een gelovige moslim een niet gelovige vermoorden zonder daarvoor in de hel te komen. De moordenaar van Theo van Gogh had daarom ook geen enkel medelijden met de moeder van Van Gogh, omdat zij immers een ‘ongelovige’ was. De moslims die zich nu distantiëren van de moordpartij in Parijs zijn op zijn minst hypocriet, aldus Hirsi Ali, omdat de moordenaars de boodschap van de Koran als de absolute en enige waarheid propageren. Wat is dus de ‘echte’ islam: die van de moordenaars in Parijs of die van de moslims die mee protesteren tegen de aanval op de vrijheid van meningsuiting? Ik zie het niet zo zwart-wit als Hirsi Ali. Is geloof niet een kwestie van interpretatie? Het oude testament staat ook vol met verheerlijking van geweld tegen ‘ongelovigen’. Er is alleen vrijwel geen christen meer te bekennen die dit letterlijk neemt. Gelukkig maar, want dat maakte in het ‘vrije westen’ de weg vrij voor tolerantie, democratie en welvaart. Het is dus niet zoals Hirsi Ali denkt dat de islam hervormd moet worden, maar de moslims moeten hun religie eens wat minder letterlijk en dus wat minder serieus gaan nemen. Dan vallen ze ook niet zo gauw over een spotprentje dat hun profeet of hun geloof op de hak neemt. 

08 januari 2015

Charlie Hebdo: dood! Wie volgt

Wat kunnen we er nog over zeggen: een aanslag op het hart van de democratie, op de vrijheid van meningsuiting, op de vrijheid, een laffe daad met als doel het ‘volk’ uiteen te drijven, we moeten ons juist nu verenigen. Enzovoorts, enzovoorts. Het is gezegd vanavond, en nog veel meer, over de aanslag en moord op journalisten van het Franse satirische blad Charlie Hebdo. Burgemeester Aboutaleb van Rotterdam zei ook zoiets. Wie de vrijheid hier niet wil, kan beter oprotten, zei hij. Mooi gesproken. Maar het probleem is toch dat ze niet willen oprotten. Ze willen onze welvaart en hun eigen enige waarheid en wij gooien ze er ook niet uit, ook al zijn ze in Syrië en Irak geweest om in naam van hun Allah mannen en kinderen te vermoorden en vrouwen te verkrachten van de verkeerde Allah. Dus niks geen verenigd volk, niks geen demonstratie van eenheid tegen de terreur die Aboutaleb wil organiseren. Moeten we zeker gearmd gaan lopen met potentiële Nederlandse zelfmoordenaars die zich tijdens onze ‘eenheidsmars’ evengoed kunnen opblazen voor de eer en glorie van Allah. Of moeten we die jihadisten achter ons in de rij dulden die nog zo blij zijn dat cartoonisten vermoord zijn omdat hun profeet was beledigd? Loopt ook Maiwand al-Afghani, die eigenlijk Shabir Burbani heet, soms mee in onze optocht? Naar het schijnt vond hij het gerechtvaardigd dat een van zijn eigen docenten aan de Universiteit van Leiden met de dood zou worden bedreigd, omdat hij afvallige was. Wat doen we met die mensen? Kijk naar Shabir Burbani. Hij had een goed gesprek met zijn rector en mocht gewoon verder gaan. Wie zijn eigenlijk de gekken en de dwazen? Enfin. Ik blijf liever binnen en hoop dat ze mijn deur voorbij gaan.

06 januari 2015

Robin Fransman: “Sparen is een ramp”

Eind vorig jaar publiceerde Robin Fransman een boek met de suggestieve titel ‘Sparen is geen deugd’. Zijn belangrijkste stelling is dat veel sparen een ramp is, omdat het voornamelijk tot veel private schulden leidt. Hoge schulden leiden tot een deflatoire depressie en/of een nieuwe financiële crisis. “Dat hebben we immers met eigen ogen gezien,” zo lijkt Fransman ons toe te schreeuwen, “kijk maar naar de crisis op de woningmarkt. Gevolg van te hoge schulden”. Zeker! Alleen kwamen die schulden niet door besparingen, maar door de vergrijzing, of eigenlijk door de naoorlogse geboortegolf. Die golf begon toen die eenmaal volwassen was geworden zowel met sparen als met huizen te kopen. En: omdat die golf zo groot was, werd er tegelijk veel gespaard en werden er veel huizen gekocht. Gevolg: hoge pensioenvermogens en hoge hypotheekschulden. Fransman stelt allerlei ‘oplossingen’ voor om het ‘probleem’ op te lossen. Dat is dus een probleem dat er niet is. Toch ben ik het met veel van zijn voorstellen eens: ‘Fiscale stimulans-Keynes’? OK, doen. ‘Hogere lonen’? OK, doen. ‘Lagere lasten op arbeid, hoger op vermogen’? Dat is natuurlijk wel een verschuiving van belasting van jongeren naar ouderen. Toch doen, want de ouderen kunnen hun geld toch niet opmaken. Enzovoorts. Hoewel het probleem niet bestaat (want sparen is geen ramp), zijn de oplossingen toch goed. Hoe kan dat? Omdat ze een oplossing zijn voor iets anders, namelijk de crisis. Het boek rammelt dus hier en daar, maar u moet het toch lezen, want het leest als een trein. Wel, dus een beetje een boemeltreintje, maar bij ieder stop is er een hoop te zien. Je zou er bijna een boek over kunnen schrijven: zie hier.

05 januari 2015

Mark Rutte: rust niet op onderste steen van de MH17-ramp

We hebben natuurlijk allemaal tijdens onze kerstvakantie (de beste wensen alsnog) de jaaroverzichten van het nieuws gezien, met steevast premier Mark Rutte die, na de MH17-ramp, vastberaden het volk meedeelde dat de regering niet zou rusten voor de onderste steen van de toedracht boven zou zijn en de daders gevonden. Hoe rusteloos de premier momenteel aan het graven is, is niet zo heel erg duidelijk. Enige onrust zou toch voor de hand liggen, want De Telegraaf meldde vanochtend dat de regering had kunnen weten dat het riskant was burgervliegtuigen boven het oorlogsgebied in Oost Oekraïne te laten vliegen. Achteraf is het altijd makkelijk oordelen. Er werden indertijd volop legervliegtuigen van de Oekraïense luchtmacht naar beneden gehaald. Wie had echter gedacht dat strijdende partijen ter plaatse in staat en bereid zouden zijn een passagiersvliegtuig uit de lucht te schieten dat afkomstig was uit een niet betrokken land en dat boven de tien kilometer vloog? De KLM en Malaysian Airlines in ieder geval niet en de 298 passagiers van de rampvlucht al helemaal niet. Dus, voordeel van de twijfel voor de premier, maar het onderzoek naar de toedracht, door Nederland zelf, straalde toch echt niet de voortvarendheid uit die de premier beloofd had. De nabestaanden klaagden onlangs dat Nederland het onderzoek had verpest. Inderdaad, wat voor bewijsmateriaal vind je nog als pas na vier maanden de vermoedelijke daders toestemming geven de wrakstukken te bergen? Weinig, naar velen zullen aannemen. Kortom, als de premier ooit mocht denken dat hij kan gaan rusten (zo hij dit al niet doet, zoals sommigen denken), dan in ieder geval niet op onderste steen. Die onderste steen, durven wij te voorspellen, komt nooit meer boven.